آیا تا به حال راهکاری برای حذف کنکور در مقاطع مختلف در نظر گرفته‌ايد؟

لفظ حذف کنکور از لحاظ منطقی غیر قابل قبول است. وقتی کنکور می‌گیریم، عده‌ای را از بین تعداد زیادی متقاضی انتخاب می‌کنیم. بديهي است برای گزینش بايد شيوه‌اي اتخاذ كنيم. به عنوان مثال اگر ما در مورد رشته و محل تصمیم بگیریم ممکن است رشته‌اي 10 هزار متقاضی داشته باشد ولی ظرفیت آن 50 نفر باشد و در جای دیگر تعداد متقاضی از ظرفیت رشته کمتر باشد. همچنين ممکن است شخصي بخواهد در شهر خود يا دانشگاهي خاص ادامه تحصيل بدهد اما آن دانشگاه ظرفیت محدود داشته باشد بنابراين حتماً باید گزینشی وجود داشته باشد. حال اين گزينش مي‌تواند برحسب آزمون سراسری یا مبتنی بر سوابق تحصیلی باشد.

 آيا اگر حذف كنكور براساس سوابق تحصیلی باشد داوطلباني كه سال‌ها قبل تحصيل مي‌كردند، ضرر نمی‌کنند چون دروس آنها سختتر و نمراتشان نسبت به داوطلبين حاضر پايينتر بوده است؟ تكليف كساني كه قصد تغيير رشته وگرايش دارند چه مي‌شود؟

خیر، ما ابتدا باید سوابق تحصیلی را ایجاد کنیم. یعنی باید آزمون‌ها به صورت کشوری و نهایی- به اين معني كه امتحانات در مدارس اهواز ، تهران و روستاهای دور افتاده یکسان باشد-  برگزار شود. جایگزین کردن سابقه‌ی تحصیلی بجای آزمون سراسری امری نسبي و تدریجی است. ما امسال ضریب 15% را اعمال می‌کنیم وسال آینده درصد بالاتری جایگزین خواهد شد و این ادامه دارد تا جایی که در گزینش  مقطع کارشناسی سوابق تحصیلی جایگزین آزمون سراسری شود.

طرح اولیه اینکار از مجلس شورای اسلامی است و به دولت واگذار شده است. دولت نيزکمیته‌ای 5 نفره، متشکل از 3 وزیر، رئیس دانشگاه آزاد و رئیس سازمان سنجش، را مسئول این امر قرار داده است. اگر آزمون سراسری بر حسب سوابق تحصیلی باشد برای کسانی که سابقه‌ی تحصیلی ندارند بطور مثال افرادی که 20 سال پیش دیپلم گرفته و یا تغییر رشته می‌دهند و یا اینکه خارج کشور تحصیل کرده‌اند مشکل بوجود می‌آید. اگر کنکور حذف شود باید برای این افراد تدابیری اجرا شود. شاید آزموني خاص براي این گروه برگزار شود.

نحوه‌ی ارزیابی معدل در کنکور چگونه است؟ معدل تراز شده یعنی چه؟ آیا اين واقعيت دارد كه به دانشگاه‌ها ضریبي خاص می‌دهند که آن ضريب در معدل دانشجويان آن دانشگاه ضرب مي‌شود؟

 تراز كردن معدل در حاضر به اين معني است كه دانشجویان هر دانشگاه را با خودشان می‌سنجند نه با دانشجويان دانشگاه‌هاي ديگر. بطور مثال دانشجويان رشته ریاضی دانشگاه سمنان را با خودشان می‌سنجند، معدل می‌گیرند و آن را بر حسب عددي از صفر تا 10000 بيان مي‌كنند سپس براساس آن تراز بندی می‌کنند. اين شرایط برای همه یکسان و عادلانه است و اگر قرار باشد دانشگاه سخت بگیرد برای همه سخت مي‌گيرد . به دانشگاه هم ضریب داده نمی‌شود. البته این کار الگوبندی و فرمولي پيچيده‌ای دارد که کمیته‌ای از كارشناسان آمار  ما یک سال روی آن کار کرده‌اند. اين طرح در 5 آزمون اجرا شده وجواب داده است.

ظرفیت پذيرش دانشگاه ها خیلی بالا رفته است. چه کسانی برای افزایش ظرفیت دانشگاه‌ها تصمیم می‌گیرند‌؟

دولت بر اساس قانونی ملزم کرده که ظرفيت ها به گونه‌اي افزايش يابد كه30% جوانان 18 تا 24 به دانشگاه بروند .آنها ملزم کرده‌اند که گزينش تحصیلات تکمیلی 30 % ظرفیت کارشناسی باشد و تشویق می‌کنند که اين روند گسترش داشته باشد. برای این کار باید شرايط زير مهيا شود:

 1- فضا گسترش یابد و کارهای عمرانی زیاد شود: یکی از اتهاماتی که به دولت نهم وارد می شود همین کارهای عمرانی دولت است. در مقابل دولت اعتقاد دارد که هر چه بودجه در کارهای جاری صرف شود از دست رفتن سرمایه است اما اگر همين بودجه صرف کارهای عمرانی شود سرمایه کمتر به هدر می‌رود . به همین علت پل احداث مي‌كنند و دانشکده مي‌سازند.

2- جذب استاد:  ما به شدت با عدم جذب هيأت علمي مواجه هستیم. كشورهاي ديگر نظير امریکا، کانادا و امارات اساتید ما را جذب می‌کنند. درحاليكه  ما باید زمینه جذب استاد را فراهم کنیم. آنگاه ما می‌توانیم دانشگاه‌ها را گسترش و ظرفيت‌ها را افزايش دهيم. در واقع باید ترکیبی از این دو حالت بوجود آید.

آیا امکانات تحصیلی با روند افزایش ظرفیت همخوانی دارد ؟

خیر متناسب نیست اما در یک مقطع این چنین است ولی بعد از مدتی درست می‌شود.

با توجه به افزايش ظرفيت دانشگاه‌ها، در مورد اشتغال دانشجویان چه تدابيري انديشيده‌ شده است؟

 در مورد اشتغال دانشجویان دولت به گونه‌اي هم مسئول است، هم نه! ما باید دانشجویانی را تربیت کنیم که کار آفرین باشند نه اينكه تنها دولت براي آنان شغل ايجاد كند. دانشجو مي‌تواند با سیستم‌ها و روش‌های نوین کار آفرینی کند. دولت به شدت در حال توسعه‌ي پارک‌های علم و فناوری است تا جوان‌ها با کمترین سرمایه کارهای بزرگ انجام دهند. اگر این كار فرهنگ سازی شود دولت دیگر نگران کارآفرینی نیست. دولت مسئول ارتقای سطح جامعه است و برای ارتقای سطح جامعه به دو چیز نیاز داریم :

1- نیاز کشور واحراز مشاغل

2-  ارتقای سواد عمومی.

واین متکی بر اصل 44 قانون اساسی است یعنی مشاغل خصوصی و شرکت‌های خصوصی.

چرا رشته‌هايي كه در صنعت کاربرد زيادي دارند(نظیر مهندسی صنایع) ظرفیت پذیرش پایینی دارند؟  

تمام رشته‌های نو پا این خصوصيت را دارند. 150رشته بین رشته‌ای (بين دو رشته متمايز و در عين حال مرتبط ميانگين بگيريد!) بوجود آمده است که ما در آن دانشجو می‌پذیریم و به شدت به آنها نیازمندیم. افزایش ظرفیت در این رشته‌ها کم است. به عنوان مثال رشته حقوق كه اكنون در دانشگاه‌هاي كشور وجود دارد كمتر مفيد است. آن چيزي كه الان مورد نياز ماست حقوق فضا، دریا و معماری است. ما در اين رشته‌ها با کمبود شدید متخصص مواجه هستیم. برای شروع، ظرفیت پذيرش کم است چون اساتید باید در رابطه با رشته‌های بین رشته‌ای مطالعه داشته باشند و خودشان را باشرایط تطبیق دهند تا تدریس کنند. در اين راه یک دوره گذر وجود دارد که اگر بگذرد ظرفیت‌ها ایده آل می‌شوند. به عنوان مثال ديگر در رشته مدیریت بیشترین ظرفیت را داریم ولی این مدیریت عام است نه مدیریت خاص مانند مدیریت بحران یا مدیریت بازارهای الکترونیکی و... .

طرح اینترنتی شدن ثبت نام طرحي بسيار خوب است اما در معدود مواردی مشکل ساز شده است. بطور مثال عدم دسترسی به اینترنت و پایین بودن سرعت آن در بعضي نقاط كشور.

در رابطه با اینترنتی شدن ثبت نام، حال را با گذشته مقايسه مي‌كنيم. درسال‌هاي قبل برای انتخاب رشته‌ی كارشناسي ارشد داوطلبان باید در دو روز متوالی از مناطق مختلف هر استان به مرکز استان می‌آمدند و در یک روز فرم را می‌گرفتند و در روز دیگر فرم را پس می‌دادند و مشکلات زیادی از قبیل استرس زیاد و محل اسکان و... وجود داشت. درحال حاضر این کار راحتر است و دیگر مشکلاتی مانند رفت و آمد و ترافیک در شهرهایی مانند تهران کم شده است. طبق آماری که نیروی انتظامی در اختیار ما قرار داده است، در روزهای انتخاب رشته 80% تصادفات کمتر شده است.

ما در شهرهای بزرگ و شهرستان‌ها مشکلی نداریم، فقط در بعضی از روستاها با این مشکل مواجه هستیم که درسال گذشته 2400 و امسال 4800  روستا به خطوط اینترنت مجهز شدند یعنی از بین ده هزار روستا تقریباً 50% آن‌ها به اینترنت متصل‌اند. 80% ثبت نام از طریق سیستم
dial-up در منازل و20% بقیه از طریق کافی نت‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها صورت می‌گیرد و عده کمی هستند که به این سیستم دسترسی ندارند. این کار از نظر هزینه خیلی بصرفه است، مثلاً در گذشته 25 تریلی به شهرستان‌ها می‌فرستادیم، از 20 روز قبل تقسیم بندی و بسته بندی طول می‌کشید و هزینه زیادی صرف می‌شد. ولی حالا 15 روز مهلت وجود دارد و بعد از 15 روز اطلاعات آماده گزینش است. فقط یک بررسی 2 الی 3 روزه برای اطمینان بيشتر نیاز داریم. بطور قطع مشكلاتي هم دارد که باید تصحیح شود، دولت به سرعتش در رفع اين مشكلات افزوده است. ما به این فرهنگ رسیده‌ایم که از اینترنت استفاده بکنیم.

استفاده صحيح از اینترنت نيازبه آموزش و براي سرعت پایین آن باید امکانات ایجاد شود. درحال حاضر ثبت نام دانشگاه آزاد و فنی حرفه‌ای نیز از طریق اینترنت صورت می‌گیرد .

آیا برگزاری کنکور کارشناسی ارشد ریاضی در دو روز برای دانشجویان دشوار نیست؟

ما حتی دوست داریم کنکور ریاضی در نصف روز برگزار شود! ولی کمیته علمی تصمیم گیرنده بخاطر تنوع دروس ریاضی‌، فشردگی زمان و تداخل با کنکورهای دیگر در رشته‌های شناور ناچار است آزمون ریاضی را در دو روز  برگزار کند. همچنین تعدادی از دانشجویان ریاضی هم در رشته‌های دیگر امتحان می‌دهند.

چرا در بعضي موارد سوالات ارشد استاندارد طرح نمی‌شوند؟ آیا کسی بر طرح سوالات نظارت می‌کند؟ (به عنوان مثال سوالات امسال آسان به نظر می‌رسید)

در مورد استاندارد بودن سوالات، چند هزار استاد برجسته (حدود 3000 استاد بطور مستقیم و نزدیک 10000 استاد بطور غیر مستقیم) با مسئله کنکور درگیرند و کاملاً تخصصی در مورد آن با هم بحث می‌کنند كه بصورت محرمانه ، فوق سری و بسته می‌باشد. حدود يك ماه و نيم فرصت دارند كه نظرات و انتقادات و پيشنهادات خود را ارائه دهند و کمیته داوری در مورد آن تصمیم گيري مي‌كند. دراين بين نيز ممکن است خطایی پیش بیاید ولي درصد خطاكم است. درصد خطا در سوالات سال گذشته تقريباً یک در هزار بود. آسانی وسختی کنکور هم نسبی است ممکن است کسی بگوید آسان و شخص دیگری بگوید سخت است. ماکنکور امسال را با سال گذشته مقایسه نمی‌کنیم در واقع طوری تراز بندی می‌شود که فرقی نمی‌کند که سخت باشد یا راحت. حتی از نظر روانشناسی روی سوالات کار می‌شود. درمورد کلید سوالات بايد اين نكته را اضافه كنم  که ما نمی‌توانیم بخاطر مسائل امنیتی آن را در اختیار اشخاص قرار دهیم .

نتايج کنکور کارشناسی ارشد امسال کی اعلام می‌شود؟

اواخر اردیبهشت یا اوایل خرداد.

کسانی که گزينه «منحصراً المپیاد» را درکنکور انتخاب می‌کنند چطور مطلع می‌شوند که قبول شده‌اند یا نه؟

آزمون المپياد هر سال به صورت غيرمتمركز و در تاريخي معين برگزار مي‌شود. پس از بررسي نتايج تعدادي از دانشجويان كه امتياز بيشتري كسب كرده‌اند برگزيده مي‌شوند و به مرحله دوم راه می‌یا‌بند. 15نفر نيز از طريق كنكور به مرحله دوم المپیاد دعوت می‌شوند- که معمولا 15 نفر اول كنكور هستند- و نامه مکتوب براي ایشان فرستاده می‌شود.