تبليغاتX
انجمن علمی ریاضی دانشگاه سمنان - مصاحبه با دكتر محمود فيلالي

از چه دورانی به ریاضیات علاقه‌مند شدید؟

 

از شروع زندگی! تقریباً از دوران مدرسه همیشه به ریاضیات و حل مسائل ریاضی علاقه مند بودم.

 

ریاضیات را چگونه تعریف می‌کنید؟

 

سوال مشکلی است! ریاضیات زمانی ایجاد می‌شود که انسان نیاز به حل مسئله دارد. هنگامی که انسان به مشکلی بر می‌خورد و در صدد حل آن بر می‌آید.

 

کمی در مورد رشته تخصصی خود، آنالیز هارمونیک توضیح دهید. آیا این شاخه، کاربردی هم در علوم مختلف یا صنعت دارد؟

 

تاریخچه آنالیز هارمونیک به حدود 4000 سال پیش بازمی‌گردد، زمانی که دریانوردان در تعیین مسیر حرکت خود از ستارگان استفاده می‌کردند و در حقیقت کاربردی از مثلثات در کارهای آنها دیده می‌شود. در طول زمان یونانیان، بابلیان، ایرانیان و... این رشته را توسعه دادند تا در قرن هفدهم این رشته جایگاه خود را با کارهای برنولی تثبیت کرد. برای مطالعه در این شاخه از ریاضیات باید به شاخه‌های مختلفی از جمله نظریه گروه‌ها و توپولوژی موضعی تسلط داشت. به عنوان مثال یکی از کارهای ما مطالعه بر روی گروه‌های فشرده موضعی است. آنالیز هارمونیک کاربردهایی در فیزیک کوانتوم، مطالعه امواج و فرایند سیگنال‌های الکترونیکی و سیستم‌های مکانیکی دارد. به طور کلی هر کجا که تابعی هست آنالیز هارمونیک مطرح می‌شود. اما من شخصاً به خود ریاضیات علاقه دارم و کاربردهای آن اصلاً برایم مهم نیست. ریاضیات محضِ محض! اما در فنلاند افراد بیشتر به ابعاد کاربردی ریاضیات می‌پردازند.

 

به این ترتیب ریاضیات محض و کاربردی را چگونه با هم مقایسه می‌کنید؟

این دو رابطه نزدیکی به هم دارند و نمی‌توان مرز دقیقی بین آنها تعیین کرد. اما یک تفاوت اساسی بین این دو شاخه وجود دارد. در ریاضیات کاربردی فرمول‌بندی مسئله خیلی سخت ولی حل آن آسان است، اما در ریاضیات محض فرمول‌بندی مسئله خیلی آسان ولی حل آن دشوار است.

 

به چه شاخه‌هایی از ریاضیات علاقه دارید؟

 

آنالیز هارمونیک شاخه‌ی محدودی نیست و می‌توان آن را به رشته‌های دیگر مانند آنالیز ترکیبیاتی سوق داد. اما من شخصاً به حل مسئله علاقه ندارم و بیشتر به ساختار ریاضیات علاقه‌مندم.

 

به عقیده شما ریاضیات کشف می‌شود یا ما آن را اختراع می‌کنیم؟

 

به عقیده من روابط و قوانین ریاضی کشف می‌شوند، نه اختراع. یعنی ما یک سری الگوهای منطقی را کنار هم می‌گذاریم و به سمت آن قوانین پیش می‌رویم و آنها را کشف می‌کنیم و البته در کنار آن می‌توانیم خودمان را هم کشف کنیم! در این زمنیه کتاب خوبی به نام روانشناسی ریاضیات، نوشته هادامارد وجود دارد.

 

کمی در مورد مقالات و فعالیت‌های علمی خود توضیح دهید.

 

تا کنون بیش از 80 مقاله نوشته‌ام که تعدادی از آنها در سطح ISI بوده‌اند، اما شخصاً ISI برایم مهم نیست. اگر تعداد کمی مقاله خوب و ثمربخش ارائه دهیم بهتر از آن است که تعداد زیادی مقاله بی‌مایه ارائه دهیم. همچنین چند کتاب هم در زمینه توپولوژی و گروه‌ها نوشته‌ام، که در آن‌ها ساختارهایی بررسی می‌شوند که وجود آنها بوسیله لم زرن ثابت می‌شود و قابل ساختن نمی‌باشند.

 

صحبت از لم زرن و اصل انتخاب شد. آیا شما اصل انتخاب را قبول دارید؟

 

به خاطر نمی‌آورم این سخن از کدام ریاضیدان است که، اگر شما اصل انتخاب را حذف کنید بخش عمده‌ای از ریاضیات را از دست می‌دهید و ریاضیات نوین را نمی‌توانید ارائه دهید.

 

در کشور فنلاند تا چه حد به رشته ریاضی و به طور کلی علوم پایه بها داده می‌شود؟

 

دانشگاهها در این رشته‌ها معمولاً تک قطبی است و روی شاخه‌های خاصی کار می‌کنند اما افرادی که ریاضیات می‌خوانند می‌توانند در شرکت‌ها و کارخانجات مختلف مانند نوکیا کارکنند.

 

سطح ریاضیات ایران را در مقایسه فنلاند چگونه ارزیابی می‌کنید؟

 

من فقط با نشریات و مقالات منتشر شده در ایران آشنایی دارم و نمی‌توانم قضاوت چندان درستی در این زمینه داشته باشم. اما از نظر تعداد مقالات منتشر شده فنلاند در رتبه بالاتری قرار دارد.

 

تا کنون چند دانشجوی ایرانی داشتید؟

 

هنگامی که من در شفیلد بودم با ایرانیان زیادی همکاری داشتم و تقریباً تمام آنها ایرانی بودند.

 

دکتر مجید اسحقی هم دانشجوی شما بودند. با ایشان چگونه آشنا شدید؟

 

من در یک کنفرانس جبرهای باناخ با ایشان آشنا شدم.

 

دکتر اسحاقی چگونه دانشجویی بودند؟

 

ایشان دانشجویی بسیار خوب با ایده‌های بسیار هوشمندانه‌ بودند!

 

علاقه دانشجویانتان به ریاضیات چگونه است؟ آیا از روی علاقه به ریاضیات روی می‌آورند؟

 

بعضی از آنها علاقه‌ای به ریاضیات ندارند و فقط با هدف کسب مدرک ریاضیات می‌خوانند. برخی هم کمی سر در گم هستند و ما باید آنها را قدم به قدم پیش ببریم و همه چیز را به آن‌ها بگوییم. اما در کل همیشه چهار، پنج تا دانشجوی علاقه‌مند وجود دارند که به تحصیلات خود ادامه می‌دهند و موفق می‌شوند.

 

به تدریس چه دروسی علاقه‌مندید ؟

 

البته بر طبق قوانین، چون من پروفسور نیستم، نمی‌توانم درس‌هایی را که باید تدریس کنم خودم انتخاب کنم و این تصمیم به عهده پروفسور بخش ریاضیات است و آنها بر حسب نیاز دروس را به ما می‌دهند. به عنوان مثال ترم پیش آنالیز تابعی تدریس می‌کردم و این ترم حل تمرین معادلات دیفرانسیل دارم. اما شخصاً به توپولوژی، نظریه مجموعه‌ها، نظریه اندازه و آنالیز تابعی علاقه دارم.

 

آیا دانشجویان هم می‌توانند کلاس حل تمرین داشته باشند و در این صورت پولی هم به آنها پرداخت می‌شود؟

 

بله، دانشجویان تحصیلات تکمیلی هم این کار را انجام می‌دهند و کسانی که استادیار باشند حقوق می‌گیرند اما بقیه نه! آنها از محلی که بورسیه شدند حقوق می‌گیرند.


 

سطح حقوق در فنلاند چگونه است؟

 

سطح حقوق قابل مقایسه با انگلیس نیست، 4000 یورو با حذف مالیات. اما هزینه  زندگی بویژه خانه در فنلاند بالا است.

 

ریاضیدان مورد علاقه‌تان کیست؟

 

همه ریاضیدانان را دوست دارم و انتخاب بین آنها برایم سخت است.

 

بهترین اتفاق زندگی‌تان؟

 

تولد فرزندم.

 

چند فرزند دارید؟

 

سه دختر و یک پسر.

 

در مورد دیدارتان از شهر سمنان توضیح دهید؟

 

در کل مردم خوبی دارد، صلح طلب، خوش برخورد و مثبت گرا!

 

در پایان ضمن تشکر از قبول مصاحبه با ما، توصیه خودتان را به دانشجویان ریاضی بیان کنید.

 

آن چیزی را که دوست دارید مطالعه کنید و به آن بها بدهید. ما خوشبخت هستیم که این کار را انجام می‌دهیم. در حال حاضر ریاضی بهترین چیز برای من است!


+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و دوم اردیبهشت 1387ساعت 14:12  توسط |